سکسیونر (SEXIUNER) یکی از تجهیزات اصلی در صنعت برق است، که در ایستگاه های برق فشار قوی استفاده می شود. تنوع سکسیونرها بسته به تنوع جریان و ولتاژ، متفاوت است. عملکرد و نحوه کار سکسیونر به این صورت است که قسمت های مختلف با ولتاژ بالا را در نیروگاه فشار قوی جدا می کند. همچنین به کاربر اجازه می دهد تا بخش های مختلف را بر روی خطوط باز و بسته کند. مطابق استاندارد IEC-62271-103 سکسیونر این یک وسیله مکانیکی است که قطع و وصل می شود که با توجه به نیازهای خاص فاصله جداسازی لازم بین کنتاکت ها را در حالت قطع شده ایجاد می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه سکسیونر با آذر نیرو همراه باشید.
سکسیونر چیست؟
سکسیونر نوعی کلید قدرت است. این نوع کلیدها محفظه خاموش کننده جرقه ندارند و تیغه آن ها کاملا نمایان است. سکسیونر در دسته بندی های غیر قابل قطع زیر بار (عمدتاً سکسیونرهای فشار قوی) و قابل قطع زیر بار (عمدتاً سکسیونرهای فشار متوسط) در صنعت برق به طور گسترده استفاده میشوند. هدف از استفاده از سکسیونر در پست های فشار قوی جداسازی دو قسمت مختلف پست از یکدیگر است. نکته حائز اهمیت این است که سکسیونر سیستم هایی را که عملا برق ندارند را قطع یا وصل می کند. به عبارت دیگر سکسیونر قطعات و تجهیزاتی که تحت ولتاژ هستند را فقط از شبکه جدا می کند. به همین علت با کمک سکسیونر ها می توان جریان خازن مقره ها، کابل های کوتاه یا ترانسفورماتورهای کم مصرف که تحت ولتاژ هستند قطع کرد.
انواع سکسیونر ها کدامند؟
واحدها بسته به ساختار داخلی گازی یا روغنی بودن و همچنین نوع مکانیزم کار آنها به انواع مختلفی تقسیم می شوند که می تواند دستی، موتوری یا دستی باشد. که شامل موارد زیر هستند:
- سکسیونر با قطع کن عمودی و افقی
- سکسیونر با قطع کن مرکزی
- سکسیونر با قطع کن دوبل
- سکسیونر پانتوگراف
- سکسیونر کشویی
- سکسیونر زانویی
- و…
اجزای سکسیونر
سه بخش اصلی سکسیونرها شامل موارد زیر است:
- تیغههای حامل جریان
- مقرههای اتکایی
- مکانیسم عملکننده و اهرمهای مربوطه
جنس کنتاکت ها (تیغه) باید به گونه ای باشد که در هنگام بسته شدن سکسیونر مقاومت کمی از خود نشان دهد. همچنین باید طوری طراحی شوند که در صورت عبور جریان نامی از سکسیونر، دمای آنها از 90 درجه سانتیگراد بیشتر نشود. کنتاکت ها در اثر قطع شدن و تماس قطع کننده مدار می توانند اکسید شوند. بنابراین، متریال آنها باید با پراکسید سخت باشد. علاوه بر این، تیغه باید از استحکام مکانیکی بالایی برخوردار باشد.
مقره ها نیز باید اندازه و جنس مناسبی داشته باشند. مکانیسم عملکرد سکسیونر ها ممکن است دستی یا موتوری باشد. در حالت دستی، مکانیزم فرمان با دست فعال می شود و در حالت موتوری یک موتور الکتریکی که به یک سیستم گیربکس متصل است به اهرمهای عملکرد نیرو وارد میکند و باعث باز و بسته شدن سکسیونر میشود.
کاربرد سکسیونر
SEXIUNER به کاربران این امکان را می دهد که جداسازی تجهیزات از سایر قسمت ها را به طور همزمان مشاهده کنند و وجود اتصالات الکتریکی بین نقاط جداسازی را بررسی کنند و یا در هنگام بستن سکسیونر کاربر بتواند شاهد بستن مدارهای نیرو باشد. سکسیونرها دارای دو تیغه نر و ماده هستند که برای هر فازکاربردی هستند. با بررسی توان لازم جهت گردش دهی پیاپی، سواساز مناسب آمپر مشخص، تعیین می گردد. همان طور که در مقدمه این مطلب بیان شد تنوع سکسیونر بسته به ولتاژ و جریان متغیر است از اینکه پهنه ایزولاسیون بایستی حفظ شود. سکسیونرها با نیروی موتوری یا دستی جابه جا می شوند. سکسیونر با نیروی دستی یا موتوری سازوکار، جابه جا میشود. از جمله مزایای مکانیزم موتوری بودن آن، داشتن پکیج های مکانیکی و الکتریکی در داخل آن است که در صورت اتصال با حرکت دستی مکانیزم تداخل ایجاد می کند. سازوکار موتوری سکسیونر شامل عناصری مانند سری کنتاکتور، کلیدهای کمکی، کلید بنیادی، موتور چپگرد و راستگرد، پایانه ها و درون بسته ها میشود.
✅جمع بندی
سکسیونر یک کلید قطع کننده ی مدار است اما با این تفاوت که زیر بار نمی توان به عنوان قطع کننده مدار از آن استفاده کرد. سکسیونر را نمی توان به عنوان یک کلید قطع کننده مدار در زیر بار استفاده کرد و هرگاه سکسینور در مدار است و می خواهیم سکسینور را قطع کنیم، قبل از آن باید برق اصلی به وسیله دژنکتور قطع شده باشد. اما زمانی که مصرف کنندگان قدرت کمی دارند، می توان از بخش برای قطع و وصل مدار استفاده کرد، زمانی که بار خیلی سنگین نباشد، از دژنکتور استفاده نمی شود.