کلید گردان (Cam switch) اغلب در محدوده ولتاژ پایین استفاده می شود. روی یک شفت، کلیدهای گردان از مواد رسانا مقاوم ساخته شده اند. با چرخاندن شفت، تماس ها توسط کام ها باز یا بسته می گردد. به طور معمول، کام های زیادی روی شفت وجود دارد که به طور همزمان چندین جفت تماس را جایگزین یا تغییر می دهند. کلید گردان برای قطع و وصل سه فاز، ستاره و مثلث موتور، چرخش چپ و راست موتور به صورت دستی استفاده می شود. این کلید اولین بار در دهه 1980 رایج شد. کلید گردان نوعی کلید برق صنعتی برای قطع و وصل جریان است. کلید گردان کلیدی است که با چرخاندن، عملکرد مدار را کنترل می کند. این کلید از یک محور و بازوهای تماس تشکیل شده است و با چرخش محور کلید در جهت عقربه های ساعت یا خلاف جهت عقربه های ساعت، کنتاکت ها موقعیت خود را تغییر می دهند.
این دسته از کلیدها یکی از پرکاربردترین کلیدها در تابلو برق بوده و فقط برای قطع و وصل اتصالات برق کاربرد دارد. در صورت لزوم، کلید گردان می تواند جریان الکتریکی را با دست خاموش یا وصل کند و در برابر تغییرات جریان بسیار مقاوم است. این محصول معمولا برای ولتاژ پایین استفاده می شود. کلیدهای گردان از مواد رسانا مقاوم در برابر سایش ساخته شده اند. با چرخاندن شفت، کنتاکت ها توسط کام ها باز یا بسته می شوند. کلیدهای گردان را می توان برای قطع، سوئیچ، هدایت جریان الکتریکی و کنترل موتورها استفاده کرد.
زمینه کاربرد انواع کلیدهای گردان خطوط تولید انواع قطعات و دستگاه های صنعتی می باشد. کلید های گردان با لوازم جانبی و ویژگی های خاص برای کاربردهای مختلف طراحی شده اند. هر کدام از اینها در حوزه خاصی از صنعت استفاده می شود. از این کلیدها برای برق رسانی و راه اندازی دستگاه های مختلف صنعتی برای جلوگیری از قطع برق ناخواسته و مواردی از این دست استفاده می شود.
انواع کلید گردان کدامند؟
کلید های گردان دارای لوازم جانبی و ویژگی های منحصر به فرد برای کاربردهای مختلف هستند. هر یک از این کلیدها کاربرد خاصی در بخش خاصی از صنعت دارند. از این کلیدها برای تغذیه و تامین برق دستگاه های مختلف صنعتی برای جلوگیری از قطعی ناخواسته و سایر حوادث استفاده می شود. امروزه کلید گردان در انواع مختلفی ارائه می شود، از جمله:
🟣کلید گردان یک طرفه
🟣کلید گردان دو طرفه
🟣کلید گردان تک فاز
🟣کلید گردان سه فاز
🟣کلید گردان ستارهای
🟣کلید گردان دالاندر
🟣کلید گردان ولت متر
🟣کلید گردان آمپرمتر
طرز کار کلید سلکتوری یا گردان
عملکرد کلید سلکتور (کلید گردان) به این صورت است که وقتی سلکتور را می چرخانید؛ صفحه زبانه دار تغییر وضعیت می دهد و در فضای داخل استوانه می چرخد. زیرا بر روی صفحه متحرک برجستگی و فرورفتگی وجود دارد. چرخاندن اهرم آن را به طرفین حرکت می دهد و زبانه ها را بالا و پایین می کند. زبانه مزبور کنتاکت های متحرک را به کنتاکت های ثابت وصل و یا آنها را از هم جدا می کند. با تغییر تعداد یا محل زبانه ها می توان تغییراتی در کلیدهای گردان ایجاد کرد و سوئیچ را برای کاربردهای مختلف ایجاد کرد. کلید های دستی دیگری نیز وجود دارند که ساختار و عملکرد آنها شبیه کلید های چرخشی است و در صنعت کاربرد فراوانی دارند. به عنوان مثال، کلید های چدنی یکی از رایج ترین انواع کلید های دستی زبانه ای هستند. امروزه انواع کلیدهای گردان (کلیدهای سلکتور) به دلیل ساخت ساده، قیمت مناسب، عمر طولانی و کارکردهای مختلف بسیار تولید و مورد استفاده قرار می گیرند.
کاربردهای کلید گردان
1️⃣حمل و نقل مواد، بسته بندی، جابه جایی، انبارداری
2️⃣استخراج نفت و گاز، پالایش و فرآوری
3️⃣صنایع غذایی و نوشیدنی
4️⃣تهویه مطبوع
5️⃣صنایع خودرو
6️⃣تجهیزات سنگین و ماشین کاری
7️⃣شیشه، پلاستیک و فلزات
اینترلاک روی کلید گردان چگونه کار می کند؟
برخی از کلیدهای سلکتوری کلیدهای ایمنی زرد و قرمز نیز نامیده می شوند؛ همچنین می توانند شامل حالت اینترلاک باشند. از طرفی این کلیدها دارای قابلیت قفل و علامت گذاری در حالت بسته هستند. بنابراین کار با سخت افزار داخلی پنل فقط در صورت بسته بودن کلید امکان پذیر است. کلیدهای ایمنی از نوع خاموش شدن زیر بار نامی هستند و برای شکستن حداکثر ولتاژ در شبکه در حالت مدار بسته در نظر گرفته شده اند. برای توضیح کامل نحوه عملکرد سوئیچ دیسکرپنسی، بهتر است آن را به عنوان مثال بررسی کنید. با فرض استفاده از سوئیچ دیسکرپنسی در مدار مسیریاب قطع کننده مدار ، عملکرد آن به شرح زیر است:
روی دسته هر کلید یک خط سیاه کشیده شده است. این خطوط منطبق بر خطوط روی تابلوی کنترل است که جهت و سطح جریان جریان را از طریق قطع کننده مدار نشان می دهد. این نمادها و خطوط اصلی پانل اتصال را نشان می دهد. حال تصور کنید که کلید مدار بسته است و سوئیچ عدم تطابق در موقعیت صفر (خاموش) قرار دارد. چرخاندن اهرم 90 درجه موقعیت سوئیچ را از صفر به یک تغییر می دهد و علامت کلید را با خطوط خط تیره روی پانل تراز می کند.
✅جمع بندی
همانطور که می دانید تابلوهای کنترل صنعتی یکی از پرکاربردترین تجهیزات در زمینه اتوماسیون صنعتی می باشند. که نقش اصلی آن ها به عنوان کلید قطع و یا وصل جریان مدار می باشد. همچنین می تواند جریان را برای مدت محدودی تحت شرایط مدار غیرعادی ارائه دهد. ن کلیدها اغلب از مواد رسانای بادوام ساخته می شوند که مقاومت بسیار بالایی دارند. این کلید می تواند مدارهای سه فاز 400، 80 و 120 ولت را به طور همزمان کنترل کند. با استفاده از این محصول متخصصان قادر خواهند بود برق لازم را برای دستگاه ها و ماشین های مختلف تطبیق و تولید کنند. درست زمانی که تغییر حالت در این محصول ایجاد می شود، می تواند باعث قطع یا وصل و همچنین تغییر حالت مدار الکتریکی شود. استفاده از این کلیدها باعث افزایش امنیت و جلوگیری از هر گونه آسیب می شود.