برق به تمام مناطق اعم از شهرهای بزرگ و کوچک گرفته تا کوه ها و بیابان ها رسیده است و همه این دسترسی ها با شبکه های توزیع، خطوط برق و پست های برق امکان پذیر است. خطوط فشار قوی برق را از نیروگاه به شبکه منطقه ای انتقال می دهند و این همان جایی است که پست برق وارد بازی می شود. پست برق (Electrical Substation) به تاسیساتی گفته می شود که برای تولید سطوح مختلف برق مناسب برای تولید، تبدیل، تنظیم و توزیع برق طراحی شده اند. پست برق بخشی از یک سیستم تولید، انتقال و توزیع برق است. با آذر نیرو همراه باشید تا در این نوشتار اطلاعات جامع و مفیدی درباره پست برق به شما بدهیم.
پست برق چیست؟
پست برق پیوندی در یک شبکه سیستم توزیع برق پیچیده است که یک واسطه ضروری بین توان ولتاژ بالا تولید شده در نیروگاه ها و سطوح ولتاژ مربوطه برای کاربران نهایی است. به آن به عنوان مترجمی فکر کنید که زبان الکترونیکی را از گویش ولتاژ بالای ژنراتور، به گویش ولتاژ پایین مصرف کننده تبدیل میکند. فراتر از این ترجمه ساده، پست های الکتریکی نقش چندوجهی دارند و فقط راهنما نیستند. آنها هاب های دینامیکی هستند که جریان الکتریسیته را تعدیل، کنترل و هدایت می کنند. پست برق که به عنوان ایستگاه انتقال نیرو نیز شناخته می شود، یکی از مهمترین و مرکزی ترین سیستم های تولید، انتقال و توزیع برق است. این دستگاه می تواند در صورت نیاز ولتاژ را در یک سطح بالاتر یا پایین تر تنظیم کند. انتقال و توزیع انرژی الکتریکی از طریق نیروگاه ها انجام می شود و در نتیجه می تواند نقش مهمی در مراکز مصرف ایفا کند. سیستم قدرت الکتریکی می تواند با تغییر ولتاژ، تولید و مصرف چندین پست را مدیریت کند.
پست انتقال برق
پستهای انتقال مشابه پستهای توزیع هستند، اما قدرت بالاتری دارند و ولتاژ خطوط انتقال را تا سطح خطوط توزیع اصلی پایین میآورند. سیستم های انتقال تحت ولتاژ kV 69–750 کار می کنند. خطوط انتقال انشعاب از یک پست متصل به یک نیروگاه مشابه یک پست انتقال هستند، با این تفاوت که ولتاژ انرژی تولید شده توسط ژنراتور را به سطح ولتاژ انتقال افزایش می دهند. ولتاژ ژنراتور به دلیل محدودیت های عایق حدود چندین هزار ولت است. در این پست ترانسفورماتور و شینه توسط وسایل حفاظتی مانند کلید و برق گیر محافظت می شوند. در تمام سیستم های الکتریکی که در بالا توضیح داده شد، سطح مقطع هادی ها به اندازه ای بزرگ است که اتلاف انرژی را به حداقل برساند. علاوه بر این، خازن ها و رگولاتورهای ولتاژ در نقاط مهم شبکه توزیع نصب می شوند تا افت ولتاژ و تلفات شبکه در محدوده قابل قبولی حفظ شود.
اجزای پست برق شامل چه مواردی می شود؟
ایزولاتور، میله گذرگاه، ترانسفورماتور نیرو و… در پست های برق برای اتصال نیروی برق از واحدهای تولیدی به توزیع مورد استفاده قرار می گیرند. اجرای پست برق یک کار بسیار پیچیده است که نیاز به مهندسی بسیار دقیق دارد. اجزای پست برق نیز اهمیت بسیار بالایی دارند و برای راه اندازی یک پست برق بسیار ضروری و یااهمیت هستند. اجزای اصلی یک پست برق نیز شامل موارد زیر می باشد:
1. ترانس برق
وظیفه ترانس برق به این صورت است: افزایش ولتاژ انتقال در واحد تولید و کاهش ولتاژ انتقال در واحد توزیع. این دستگاه با پر شدن بار فعال می شود و با کم شدن بار سیستم را خاموش می کند.
2. ترانسفورماتور ابزار
این دستگاه برای کاهش جریان بالا و تنظیم ولتاژ برای ارزش مطمئن و دقیق در ایستگاه انتقال نیرو استفاده می شود. این موارد را می توان با ابزارهای معمولی نیز اندازه گیری کرد.
3. صاعقه گیر
صاعقه گیر اولین وسیله ای است که در پست انتقال قرار دارد. این دستگاه وظیفه محافظت از قطعات در هنگام عبور ولتاژ بالا و همچنین توقف دامنه و مدت جریان را بر عهده دارد. وظیفه این دستگاه ها هدایت برق و صاعقه به زمین که هادی سیستم است و همچنین محافظت از قطعه الکتریکی در برابر آسیب می باشد.
4. موج گیر
این وسیه بر روی خطوط ورودی قرار می گیرد. وظیفه این بخش گرفتن سیگنال های فرکانس بالا است. سیگنال های فرکانس بالا از راه دور می آیند که باعث اعوجاج جریان و ولتاژ می شود.
5. قطع کننده مدار
این یک نوع کلید برق است. این سوئیچ برای باز کردن یا بستن مدار در صورت بروز خطا در سیستم استفاده می شود. این دستگاه دارای دو قسمت متحرک است که در حالت عادی بسته هستند. هنگامی که مشکلی در سیستم ایجاد می شود، رله سیگنالی را به برد مدار ارسال می کند و در نهایت قطعات آنها به طور جداگانه روشن می شوند.
6. سوئیچینگ
این بخش برای انتقال انرژی تولید شده از نیروگاه به خط برق یا به یک نیروگاه مجاور استفاده می شود.
7. رله
این دستگاه یکی از انواع وسایل برقی است و وظیفه اصلی آن در پست های برق محافظت در برابر شرایط نامطلوب مانند خرابی می باشد. این یکی از انواع دستگاه های تشخیص است که برای شناسایی و تعیین محل عیب و سپس ارسال سیگنال به بریکر استفاده می شود. پس از دریافت سیگنال از رله، قطع کننده مدار خراب را از سیستم جدا می کند. رله ها به طور کلی برای محافظت از دستگاه ها در برابر آسیب و خطرات مفید هستند.
جان کلام
می توان گفت توسعه فناوری و تکنولوژی مدرن بدون برق امکان پذیر نبود و می دانیم که بسیاری از تغییراتی که در دنیای جدید رخ می دهد را مدیون آن هستیم. اگرچه سطوح تحویل برق به مصرف کنندگان از آغاز تولید برق به طور قابل توجهی تغییر کرده است. اما در حال حاضر برخی از قسمت ها از عناصر مهم هستند که یکی از آنها پست برق است. پست برق با کاهش و افزایش میزان برق دریافتی از نیروگاه، توزیع متناسبی را انجام می دهد تا برق در دسترس همه مصرف کنندگان باشد. در این مقاله سعی شد اطلاعات کاربردی و مفیدی برای درک بهتر پست برق، انواع، اجزا و طراحی آن ارائه شود.
سوالات متداول
پست برق چیست و چه کاربردی دارد؟
همان طور که گفته شد پست برق پیوندی در یک شبکه سیستم توزیع برق پیچیده است که یک واسطه ضروری بین توان ولتاژ بالا تولید شده در نیروگاه ها و سطوح ولتاژ مربوطه برای کاربران نهایی است.
منظور از پست انتقال برق چیست؟
پستهای انتقال مشابه پستهای توزیع هستند، اما قدرت بالاتری دارند و ولتاژ خطوط انتقال را تا سطح خطوط توزیع اصلی پایین میآورند.
اجزای پست برق شامل چه مواردی می شود؟
1. ترانس برق 2. ترانسفورماتور ابزار 3. صاعقه گیر 4. موج گیر 5. قطع کننده مدار 6. سوئیچینگ 7. رله