تابلوهای فشار ضعیف و تجهیزات و قطعات آنها
تابلوهای برق از نظر ولتاژ به سه دسته تابلو برق فشار ضعیف TU، تابلو برق فشار متوسط TM و تابلو برق فشار قوی HV تقسیم می شوند. به طور کلی تابلوهای برق محفظه های فلزی یا غیرفلزی هستند که دستگاه های مختلفی را در خود جای داده و از تجهیزات الکترونیکی محافظت می کنند. در این مقاله به بررسی تجهیزات نیروگاه های فشار ضعیف به همراه مشخصات فنی آنها می پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
تابلو برق صنعتی
تابلو برق در ایستگاه های ترانسفورماتور، نیروگاه ها، پالایشگاه ها، ساختمان های تجاری، کارخانه ها و غیره استفاده می شود. وسایل برقی که دارای ولتاژهای مختلف هستند با یکدیگر متفاوت هستند.
به عبارت دیگر تابلو برق فشار ضعیف با تابلو برق فشار قوی یا فشار متوسط یکی نیست. از طرفی عملکرد تمامی قطعات در تابلو برق به یکدیگر وابسته است، به این معنی که اگر یکی از قطعات به خوبی کار نکند، کل عملکرد تابلو برق تحت تاثیر قرار می گیرد. تابلوهای ولتاژ حداکثر یک کیلوولت در دسته کلیدهای فشار ضعیف قرار می گیرند.
وظایف تابلو برق فشار ضعیف
مهمترین وظیفه یک تابلو برق محافظت از تجهیزات الکتریکی، مدارها و اتصالات است. این تابلو یک وسیله الکتریکی برای افزایش جریان و اتصالات الکتریکی است.
تابلوهای سوئیچ برای محافظت از سیستم بزرگتر می توانند بخشی از مدار را که مشکل دارد قطع کنند. هنگامی که در یکی از قسمت های سیستم الکتریکی (مانند اتصال) عیب رخ می دهد، جریان قوی و سنگینی در سرتاسر تجهیزات می گذرد و سلامت تجهیزات را تهدید می کند و باعث وقفه در سرویس می شود. با این حال، سوئیچ عیب را تشخیص داده و قطعه معیوب را از سیستم جدا می کند.
تفاوت مدارهای ولتاژ بالا و فشار قوی
تجهیزات فشار پایین
دستگاه های مورد استفاده برای ساخت تابلو برق فشار ضعیف عبارتند از کنتاکتور، ترانسفورماتور، تک فاز و سه فاز دو فلزی، کلید اتوماتیک MCB و MCCB، کلید جریان، کلید MPCB، انواع فیوز، انواع کلید چرخشی، ریل، میکرو سوئیچ، اتوبوس یا شینه و غیره. هر کدام از این دستگاه ها وظایف خاص خود را دارند و خواص ویژه ای دارند. در ادامه به معرفی چند جزء تابلوهای فشار کم می پردازیم.
تجهیزات تابلو فشار ضعیف
فیوزهای ناوئین:
فیوزها یکی از مهم ترین قسمت های پانل های فشار ضعیف هستند. نقش ایمنی این است که جریان را در صورت افزایش بیش از حد قطع کند. فیوزها رشته هایی از سیم هستند که در اثر افزایش تنش ذوب می شوند و وجود آنها در هر تابلو برق ضروری است.
کنتاکتور
همانطور که از نامش پیداست، کنتاکتور وظیفه اتصال و قطع مدار کنترل از راه دور را بر عهده دارد. دستگاه های دارای کنتاکتور را می توان از چندین جا جدا و وصل کرد و با کمک آنها فیدرها را به طور خودکار راه اندازی کرد. کنتاکت ها نسبت به سایر قطعات تابلو برق عمر مفید بیشتری دارند.
مدار شکن MCB:
این کلید مانند فیوز در هنگام مواجهه با افزایش بار برق را قطع می کند تا به تجهیزات الکتریکی آسیبی وارد نشود. البته این کنتاکت ها نسبت به فیوزها حساسیت بیشتری دارند و افزایش بار را بهتر تشخیص می دهند. کنتاکت های MBC قابل اعتمادتر از فیوزها هستند و عملکرد حرارتی یا مغناطیسی حرارتی دارند.
دو فلزی تک فاز و سه فاز:
دو فلزی مورد استفاده در تابلوهای برق فشار ضعیف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نقش غیر فلزات در تابلو برق محافظت از هر وسیله و تجهیزات الکتریکی در برابر خطرات و خطاهای احتمالی است.
بی متال ها از موتورهای سه فاز در برابر نوسانات ولتاژ پایین محافظت می کنند. رله های دو فلزی یا حرارتی از دو فلز مختلف با عمق انبساط متفاوت تشکیل شده و از یک طرف به طرف دیگر جوش داده شده اند.
بی متال سه فاز معمولا دارای سه پل برق و دو کنتاکت کنترل است. یک کنتاکت باز برای اتصال به سیستم دزدگیر و یک کنتاکت بسته به مسیر تغذیه کنتاکتور.
روش کار یک بی متال به این صورت است که جریان الکتریکی که از آن عبور می کند گرما ایجاد می کند و دو فلز را خم می کند. این دو فلز دارای ضرایب انبساط متفاوتی هستند، بنابراین یکی بیشتر از دیگری خم می شود. این خم جریان برق را قطع می کند.
MPCB:
این سوئیچ ها قطعات الکتریکی خاصی هستند که برای حفاظت از خطا و حفاظت از جریان اضافه استفاده می شوند. این کلید از موتور در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه محافظت می کند و نسبت به قطعاتی مانند رله کنترل بار قابل اعتمادتر است.
شستشوی دوبار:
از دکمه ها برای راه اندازی و توقف جریان الکتریکی که به موتور می رود استفاده می شود. انگشت شست وظیفه اتصال و قطع برق را بر عهده دارد.
سوئیچ حد:
سوئیچ محدود نوعی کلید امنیتی است که برای کنترل یک سیستم چند دستگاهی استفاده می شود.
میکروسوئیچ:
میکرو سوئیچ ها کلیدهایی هستند که برای روشن و خاموش کردن برق در مدارهای الکتریکی استفاده می شوند.
مدار تایمر
مدار تایمر وظیفه کنترل را بر عهده دارد. در تابلوهای صنعتی، تایمرها برای اندازه گیری مدت زمان یک عمل خاص یا تنظیم زمان بین عملکردها در مدار کنترل استفاده می شوند.
محافظ ولتاژ:
با افزایش ولتاژ، محافظ ولتاژ اضافی را روشن می کند و آن را از طریق سیم زمین به زمین منتقل می کند.
پلاتر الکترونیکی:
عملکرد شناور الکترونیکی در تابلوی فشار ضعیف، جلوگیری از خشک شدن موتور و کنترل مداوم سطح سیال داخل موتور است.
انواع سنسور:
انواع مختلفی از سنسورها در کلیدهای ولتاژ پایین استفاده می شود که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. برخی از این سنسورها عبارتند از دما، رطوبت، فشار و غیره. این سنسورها انواع مختلفی دارند مانند سنسورهای القایی، حسگرهای خازنی، سنسورهای نوری و ….
آشنایی با برد مدار فشار ضعیف
پنل های کم فشار با توجه به نحوه استفاده به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که در زیر به هر کدام جداگانه پرداخته ایم.
معرفی تابلو های فشار ضعیف
تابلو برق اصلی
تابلوهای اصلی معمولاً از مدارهای کنترل و حفاظت زیادی برای کاهش میزان خطا تشکیل شده اند. فیدرهای این نوع تابلوها از نوع سوئیچ هوا بزرگتر است.
پنل اصلی زیر پاور
پنل های فرعی از پنل اصلی تغذیه می شوند و وظیفه آنها انتقال نیرو به قسمت های مختلف می باشد. در این تابلو، ورودی ها و خروجی ها با کلید فشرده می شوند. این بردها نیازی به منطق یا مدارهای کنترل خاصی ندارند.
سوئیچ های DB
این پنل های الکترونیکی معمولاً در دیوار تعبیه می شوند و در ادارات استفاده می شوند زیرا فضای بسیار کمی را اشغال می کنند. ورودی و خروجی این تابلو ولتاژ پایین با کلید مینیاتوری یا MCB می باشد.
صفحه کنترل
این جعبه ها برای ارتباط با جعبه اصلی، کنترل جعبه های اصلی، فرعی و MCC استفاده می شوند و می توانند تمام اتوماتیک، نیمه اتوماتیک یا دستی باشند.
در سیستم های بسیار حساس مانند کارخانه های شیشه سازی یا صنایع فولاد از این تابلوها استفاده می شود زیرا سیستم باید دائماً تحت نظارت و کنترل باشد. این سوئیچ ها با کنترل مداوم خطاها را کاهش می دهند. از طرفی این تابلوهای برق تعمیر و نگهداری، عیب یابی و نگهداری سیستم را آسان می کنند.
تابلو برق MCC
نام این تابلوی برق مخفف Motor Control Center است. این تابلوها در تمامی کارخانه ها، کارخانجات و برخی ادارات یافت می شود. سوئیچ های MCA معمولاً از یک پنل اصلی کار می کنند و بسته به نوع آنها کنترل ها و حفاظت های مختلفی را انجام می دهند. گاهی اوقات این تابلوهای برق دارای جعبه کنترل منطقی یا PLC هستند.
تابلوهای کشویی
پانل های کشویی بسیار مهم هستند زیرا فضای بسیار کمی را اشغال می کنند و با استفاده از آنها می توانید حداکثر استفاده را از آن فضا ببرید. این پنل می تواند مدارهای کنترلی بزرگ و فیدرهای زیادی را در خود جای دهد.