با افزایش ولتاژ و ورود جریان ولتاژ بالا به مدار، در مدارهای الکتریکی خطراتی مانند اتصال کوتاه یا اضافه بار بیش از حد سیستم الکتریکی را تهدید می کنند. بروز این موارد می تواند باعث آسیب به مدار و حتی آتش سوزی شود. یکی از قطعات محافظ مدار که با قطع جریان از ورود جریان مشکل دار به مدار جلوگیری می کند، کلید بریکر یا مدارشکن (Circuit Breaker) نامیده میشود. مدار شکن یا کلید بریکر نوعی کلید است که قابلیت قطع جریان برق را در هنگام اتصالی دارد. این کلید را در سری های فشار متوسط و فشار قوی دژنگتور نیز می نامند. با فروشگاه برق صنعتی آذر نیرو همراه باشید تا اطلاعات بیشتری در مورد کلید بریکر به شما عزیزان بدهیم.
ارائه مشاوره فنی در انتخاب بهترین محصول، اعزام کارشناس برای تشخیص و ارزیابی نیازهای مشتریان، تامین تجهیزات برندهای معتبر داخلی و خارجی، حمل تجهیزات، نصب و استفاده از آن در محل کار، ارائه خدمات پس از فروش مسئولانه و پایدارو… از خدمات آذر نیرو می باشد.
کلید بریکر چیست؟
کلید بریکر یا مدار شکن نوع کلید قدرت در مدار الکتریکی هستند که در صورت بروز خطا در جریان، به سرعت جریان برق را قطع می کنند. این خطاها می تواند شامل اتصال کوتاه، نوسانات جریان و نوسان بار باشد که در صورت قطع نشدن جریان می تواند آسیب جدی به مدارها و تجهیزات الکتریکی وارد کند. یک کلید بریکر ایده آل باید بتواند عیب جریان را به سرعت تشخیص دهد و جریان الکتریکی را در عرض چند ثانیه قطع کند. همچنین در هنگام قطع برق باید تمام ولتاژ موجود را تحمل کند و دچار قوس نشود. اگر مدارشکن دچار قوس گردد؛ عملکرد آن مختل میشود، و دیگر نمی تواند خطا را تشخیص دهد و برق را قطع کند.
چرا از مدارشکن استفاده میکنیم؟
یک مدارشکن در مدارهای الکتریکی مانند یک کلید اتوماتیک عمل می کند. عملکرد این قطعه تا حد زیادی شبیه فیوز است و اگر بخواهد جریان زیادی را از مدار عبور کند؛ این جریان را متوقف می کند.مقاومت مدارشکن بالاست و با جریان زیاد از بین نمی رود. بلکه دوباره به حالت مدار بسته تبدیل میشود. ساده ترین قطع کننده های مدار دارای یک سلونوئید هستند که با افزایش شدید جریان فعال می شود. برای محافظت از سیستم های برق خانگی، مدارشکنهای کوچک به طور گسترده به جای سوییچها بهکار برده میشوند.
نحوه عملکرد بریکرها چگونه است؟
بریکرها معمولاً دارای دو کنتاکت هستند، کنتاکت ثابت و کنتاکت متحرک. در شرایط عملیاتی عادی، این دو کنتاکت متحرک و ثابت به یکدیگر متصل شده و جریان از آنها عبور می کند. قطع کننده مدار ابتدا باید وضعیت خطا را تشخیص دهد. در قطع کننده های مدار با سطوح ولتاژ پایین، این کار معمولاً در داخل خود دستگاه انجام می شود. در قطع کننده های مدار برای جریان بالا یا ولتاژ بالا، معمولاً با استفاده از رله حفاظتی برای انجام عملکرد باز شدن، وضعیت عیب تشخیص داده می شود. این کلیدها معمولاً به یک منبع تغذیه جداگانه مانند باتری نیاز دارند، اگرچه برخی از مدارهای ولتاژ بالا دارای ترانسفورماتورهای جریان، رله های حفاظتی و منبع تغذیه کنترل داخلی هستند.
پس از تشخیص خطا، باید کنتاکت های قطع کننده مدار باز شود تا مدار قطع شود. این کار معمولاً با استفاده از انرژی مکانیکی ذخیره شده در دستگاه بریکر مانند فنر یا هوای فشرده برای جداسازی کنتاکت ها انجام می شود. قطع کننده های مدار کوچک معمولا دارای یک دسته دستی برای قطع بار یا تنظیم مجدد پس از خاموش شدن کلید مدار (ریست) هستند. بریکر های بزرگ برای مکانیزم فعال سازی خود از سولنوئیدها استفاده می کنند و دارای موتورهای برقی برای برگشت نیرو به فنرها هستند.
انواع بریکرها کدامند؟
1.کلید قدرت روغنی
در کلید روغن، روغن عمدتا به عنوان عایق استفاده می شود، بنابراین هر چه فشار الکتریکی در شبکه بیشتر باشد، میزان روغن در کلید بیشتر است و دومین کارکرد آن خاموش کردن جرقه است. ساختار این نوع کلیدها بسیار ساده است، یک مخزن بزرگ فلزی پر از روغن وجود دارد و کلیدها در روغن غوطه ور هستند. در بالای این نوع بریکر یک محفظه خالی روغن وجود دارد که امکان انبساط روغن در محفظه کلید وجود دارد در غیر این صورت احتمال انفجار منفجر شدن مدارشکن وجود خواهد داشت.
2.بریکر کم روغن
در قطع کننده های کم روغن، تنها عملکرد روغن خاموش کردن جرقه است و عملکرد عایق بین قطعات تحت ولتاژ را انجام نمی دهد. بنابراین مقدار روغن به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. مشکل عایق بودن در این نوع کلیدها با جدا شدن از چند نقطه حل می شود.در کلیدهای کم روغن محفظه احتراق کوچک و حجم آن بسیار کم است. در اثر جرقه، روغن به گازهای مختلف از جمله هیدروژن تجزیه می شود که خاصیت عایق خوبی دارد.
3.کلید قدرت هوایی
در کلیدهای هوایی، از محفظه های جرقه گیر بزرگ برای خاموش کردن جرقه استفاده می شود. در این کلید ها هوای فشرده با سرعت مافوق صوت دمیده می شود تا کنتاکت ها باز شوند. هوای فشرده در یک مخزن با فشار حدود 3 مگاپاسکال ذخیره می شود و توسط یک کمپرسور در ایستگاه پر می شود.
4.کلید قدرت SF6
این کلید کاملا بسته و با گاز عایق شده در هر کجا که فضا کم با شد مانند پست های اول شهر به کار می رود. این کلیدها نسبت به سایر انواع با قدرت های مشابه بسیار کوچکتر هستند و نسبت به کلیدهای هوایی کم صداتر هستند. در این نوع مدارشکن از گاز SF6 به عنوان ماده قطع کننده جرقه و عایق بین دو کنتاکت و محافظ برق استفاده می شود. در حال حاضر کلیدهای SF6 به عنوان مطمئن ترین و مناسب ترین کلیدها در شبکه های فشار قوی شناخته شده و مورد استفاده قرار می گیرند.
کلید اتوماتیک 80 آمپر پارس فانال فیکس حرارتی-مغناطیسی PF3N-35KA
5.کلید قدرت خلاء
جرقه در کلیدها به دلیل یونیزه شدن عایق بین کنتاکت ها ایجاد می گردد. حال اگر کنتاکت ها در محفظه خلاء قرار گیرند، چون محیط رسانا وجود ندارد، یونیزاسیون اتفاق نمی افتد و جرقه ایجاد نمی شود. اساس عملکرد این کلیدها بر این فرض استوار است. کلیدهای خلا دوام بیشتری دارند و نیازی به نگهداری زیادی ندارند.
در جدول زیر سه نوع متداول از بریکرها مقایسه شدهاند:
| نوع بریکر (Type) | کاربرد اصلی (Main Application) | محدوده جریان نامی (Rated Current Range) |
|---|---|---|
| بریکر مینیاتوری (MCB) | مسکونی، تجاری سبک، روشنایی | تا ۱۲۵ آمپر |
| بریکر کامپکت (MCCB) | تجاری و صنعتی (حفاظت موتور و توزیع) | تا ۱۶۰۰ آمپر |
| بریکر هوایی (ACB) | صنعتی سنگین، پستهای توزیع اصلی | تا ۶۳۰۰ آمپر |
چرا استفاده از بریکر باکیفیت یک ضرورت است؟
انتخاب یک بریکر نامناسب یا بیکیفیت میتواند عواقب جبرانناپذیری به همراه داشته باشد؛ از آسیب دیدن شدید تجهیزات الکتریکی گرفته تا بروز آتشسوزی و خطرات جانی. یک بریکر استاندارد و باکیفیت، سرمایهگذاری برای تضمین ایمنی و پایداری سیستم الکتریکی شماست. این قطعه نه تنها از مدارها محافظت میکند، بلکه با عملکرد دقیق و سریع خود، آرامش خاطر را برای شما به ارمغان میآورد و از هزینههای سنگین تعمیرات یا تعویض دستگاهها در آینده جلوگیری میکند. بنابراین، همیشه باید به کیفیت تجهیزات ایمنی برق توجه ویژهای داشت.
سولات متداول
کلید بریکر چیست؟
همان طور که در بالا گفته شد کلید بریکر یا مدار شکن نوع کلید قدرت در مدار الکتریکی هستند که در صورت بروز خطا در جریان، به سرعت جریان برق را قطع می کنند.
نحوه عملکرد بریکرها چگونه است؟
بریکرها معمولاً دارای دو کنتاکت هستند، کنتاکت ثابت و کنتاکت متحرک. در شرایط عملیاتی عادی، این دو کنتاکت متحرک و ثابت به یکدیگر متصل شده و جریان از آنها عبور می کند. قطع کننده مدار ابتدا باید وضعیت خطا را تشخیص دهد.