کابل های خود نگهدار نوعی کابل برق هستند که در سیستم های انتقال و توزیع برق کاربرد دارند. این کابل ها دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد. در دنیای امروز شاهد گسترش کابل ها از طریق کابل های خود نگهدار هستیم. از امروز مهمترین وظیفه ادارات برق کابل کشی و توزیع برق در مناطق مختلف می باشد. با با فروشگاه برق صنعتی آذر نیرو همراه باشید تا اطلاعات بیشتر در مورد کابل های خود نگه دار به شما بدهیم.
کابل خود نگه دار چیست؟
کابل خود نگهدار (Aerial bundled cable) یک کابل روکش دار با عایق XLPE و یک هادی آلومینیومی و سیم نگهدارنده است که به منظور توزیع و انتقال نیرو در خطوط هوایی روی دکل با پایه توزیع برق و نگهدارنده نصب می شوند. در کابل های خود نگهدار فشار ضعیف، یک سیم نگهدارنده وجود دارد که به عنوان سیم نول عمل می کند. تاریخچه استفاده از کابل های خود نگه دار به فرانسه در اواسط قرن بیستم باز می گردد. اگرچه کاربرد کابل های خودنگهدار در شبکه های برق ایران سابقه آنچنان زیادی ندارد، اما این کابل ها به دلیل مزایای فراوانی که داشتند مورد استقبال قرار گرفتند و توانست جایگاه خوبی در صنعت برق و بین مشتریان پیدا کند. ساختار این کابلها از سیمهای نگهدارنده که اصطلاحاً آنها را مسنجر مینامند استفاده شده است. کابل های خود نگهدار را می توان به دو نوع زیر تقسیم بندی نمود:
🟣کابل خودنگهدار فشار ضعیف (ولتاژ 220 ولت تا 1 کیلوولت)
🟣کابل خودنگهدار فشار متوسط (ولتاژ 1 KW تا 63 KW)
انواع کابل خودنگهدار براساس تعداد رشته های تشکیل دهنده
1.کابل خودنگهدار ۶ رشته
در ساختار داخلی این کابل از شش رشته استفاده شده است. بیشترین استفاده از کابل ها در خطوط برق فشار ضعیف است که تولید و فروش آن در بازار ارقام قابل توجهی را به خود اختصاص داده است. عایق مورد استفاده برای این کابل از پلی اتیلن مشبک و سیم نگهدارنده از 6 رشته فولادی گالوانیزه ساخته شده است.
2.کابل خودنگهدار ۱۶ رشته
این نوع کابل به دو صورت وجود دارد. هادی آن به صورت سه فاز و تک فاز ساخته شده و از فلز آلومینیوم ساخته شده است. عایق مورد استفاده برای این کابل XLPE مخصوصا در رده کابل های فشار ضعیف می باشد. کاربرد اصلی این نوع کابل در روشنایی معابر می باشد.
3.کابل خودنگهدار ۵ رشته
این طرح کابل پرکاربردترین کابل خود نگهدارنده برای خطوط توزیع برق در مسیرهای کم عرض است. بیشترین استفاده از این کابل در جاده های درختی است. این مشکل خطر برخورد اجسام خارجی به کابل لخت را کاهش می دهد. عایق این کابل از پلی اتیلن و هادی از فلز آلومینیوم ساخته شده است.
کاربرد کابل خودنگه دار چیست؟
استفاده از کابل خود نگهدار در صنعت موارد زیادی را در بر می گیرد. کابل های خود نگه دار در سیستم هایی مانند توزیع برق استفاده می شوند. کابل های خود نگه دار بسیار مفید هستند؛ زیرا از حوادث جلوگیری می کنند و زیبایی شهر را افزایش می دهند. قیمت مقرون به صرفه و وزن سبک آن، کاربرد آن را در سیستم مخابراتی افزایش می دهد. کابل های خود نگهدار در سیستم های فشار ضعیف و فشار متوسط استفاده می شوند. این کابل ها در مقایسه با کابلهای مسی لخت، کارآیی بیشتری نیز دارد.
مزایای استفاده از کابل خود نگهدار
1️⃣افزایش ایمنی در برابر اتصال کوتاه
2️⃣کاهش هزینه های نصب و نگهداری
3️⃣دشوار بودن انشعاب گیری از کابل خودنگهدار و جلوگیری از سرقت برق
4️⃣مبلمان شهری زیبا
5️⃣کاهش تخلیه های جزئی
6️⃣امکان نصب کابل های خودنگهدار هوایی روی تیرها
7️⃣امکان استفاده از این کابل ها در مناطق باریک و تنگ
8️⃣مقاومت بالا در برابر پوسیدگی و سایش
9️⃣امکان نصب کابل فیبر نوری و خطوط تلفن به صورت مشترک
🔟کاهش تلفات انرژی
معایب کابلهای خودنگهدار
به دلیل گرانی مس، عده ای سودجو با بریدن کابل های مسی را به سرقت برده و به فروش می رسانند. در عین حال که خطرات ناشی از قطع کابل را نیز به جان میخرند. تلفات ناشی از سرقت کابل های مسی گاهی به 4 درصد می رسد. البته این مشکل فقط برای کابل های هوایی و زمینی نیست، مشکل کابل های خود نگهدار هم هست. یکی دیگر از معایب کابل خود نگهدار، افزایش تلفات فنی و هدر رفتن انرژی برق است. یکی دیگر از معایب این نوع کابل، نداشتن روکش مقاومتی است.
در واقع روکش این نوع کابل ها پس از چند سال قرار گرفتن در معرض آفتاب و یا ایجاد ترک در مناطق کوهستانی به دلیل سرمای شدید دچار ترک می شوند. بارندگی نیز بر این عامل می افزاید و از بین رفتن پوشش منجر به قطعی مکرر برق در شهر می شود. اتصال شبکه ها و سیم های مسی به کابل های آلومینیومی و خود نگهدار از دیگر معایب این نوع کابل ها می باشد.
✅جمع بندی
کابل خود نگهدار که برای انتقال و توزیع برق در خطوط هوایی استفاده می شود، در واقع مجموعه ای از کابل های برق روکش دار است که توسط یک گیره روی دکل ها و پایه های توزیع برق نصب و نگه داشته می شوند. همان طور که در مقدمه هم گفته شد، این کابلها دارای هادیهایی از جنس آلومینیوم هستند و عمدتاً عایق کابل خودنگهدار از جنس پلیاتیلن شبکهای یا کراس لینک هستند. کابل خود نگهدار بیشتر در قسمت های باریک استفاده می شود. این کابل مانند سایر انواع کابل های برق از تجهیزاتی ساخته شده است که از سه قسمت اصلی هادی، عایق و روکش ساخته شده از پلی اتیلن یا کراس به دلیل چگالی بالای این عناصر تشکیل شده است.ساخت کابل خود نگهدار با عایق پلی اتیلن ساخته شده است و روکش پی وی سی مزایای خوبی برای این نوع کابل به همراه دارد. کابل های آلومینیومی خود نگهدار فقط به رنگ مشکی و خاکستری موجود هستند.