کلید هوایی یا همان ACB نوعی از کلیدهای اتوماتیک فشار ضعیف هستند که در آمپراژ بالا مورد استفاده قرار می گیرند. به عبارتی از آنجایی که عملکرد سیستم اطفاء جرقه در کلید هوایی در هوای آزاد صورت می پذیرد لذا این دسته از كلیدها را، كلیدهای هوایی می نامند. کلید های هوایی، کلیدهای فشار قوی هستند که علاوه بر اتصال و قطع کانال ها، وظیفه حفاظت از شبکه ها را نیز بر عهده دارند. با گذشت زمان این کلیدها جایگزین کلیدهای روغنی شده و در برخی از کشورهای توسعه یافته مانند ایتالیا و فرانسه به عنوان کلید قطع کننده مدار بالای 15 کیلو وات استفاده می شوند و در برخی کشورها مانند ایالات متحده، جای خود را به کلیدهای خلا و SF6 داده اند.
وظیفه کلید های هوایی چیست؟
کلیدهای هوایی دو عملکرد اصلی دارند. وظیفه اول سوئیچینگ و وظیفه دوم حفاظت مدار است. به عبارت دیگر کلید های هوایی به غیر از قطع و وصل مجدد خط، از شبکه نیز محافظت می کنند و در شرایطی همچون افزایش یا کاهش ولتاژ، اتصال کوتاه شدن شبکه کاهش یا افزایش بیش از حد فرکانس، افزایش حرارت تجهیزات در برابر عبور جریان زیاد و یا اضافه بار و …، از شبکه محافظت می نمایند. حفاظت کلیدهای هوایی مغناطیسی و حرارتی است. این کلید را می توان به صورت دستی یا اتوماتیک پس از عملیات دوباره وارد مدار کرد. در مقایسه با سایر کلیدهای اتوماتیک فشار ضعیف، کلیدهای هوایی محدوده جریان بالاتری را پوشش می دهند و بنابراین اغلب در ورودی تابلوها استفاده می شوند.
اجزای کلید هوایی کدامند؟
برخی اجزای این کلید عبارتند از:
- دکمه قطع کلید
- دکمه وصل کلید
- کنتاکتهای اصلی
- کنتاکتهای جرقهزن
- محفظههای جرقهگیر
- ترمینالهای ورودی و خروجی
- نشانگرهای وضعیت قطع یا وصل کلید
- لوازم جانبی کلید اتوماتیک
- و…
کاربرد کلیدهای هوایی چیست؟
به دلیل اندازه کوچک، ساختار فشرده و عملکرد خوب، به طور گسترده در سیستم های قدرت مانند ترانسفورماتورها، ژنراتورها، ایستگاه های توزیع برق و صنعتی-معدنی استفاده می شود. تعمیر و نگهداری روزانه برای اطمینان از عملکرد صحیح و طول عمر کلید هوایی مورد نیاز است.
- کلید هوایی یا ACB عملکردهای حفاظتی زیادی دارد و برای اطمینان از ایمنی خطوط برق و تجهیزات الکتریکی کاربرد دارد. در صورت اضافه بار یا خرابی جدی خطوط برق یا تجهیزات الکتریکی،کلید هوایی بلافاصله مدار را قطع می کند. همچنین علاوه بر حفاظت اضافه بار، حفاظت افت ولتاژ و اتصال کوتاه را نیز تامین میکند.
- کلید هوایی می تواند به عنوان یک کنترلر برای اطمینان از عملکرد عادی تجهیزات الکتریکی با قطع بار الکتریکی از مدار و وصل مجدد آن عمل کند. به دلیل ساختمان کامپکت و کوچکِ کلید هوایی، نصب و راه اندازی آن کار سختی نیست.
- در مقایسه با سایر کلیدها، کلید هوایی دارای تحمل جریان نامی بالاتری است. بنابراین برای محافظت از موتور نیز استفاده می شود.
مزایای کلید هوایی نسبت به کلید های کمپکت
طول عمر كليد هوایی دو برابر كليد های اتوماتیک کمپکت است و قدرت قطع بالاتری نیز دارند. قدرت قطع کلیدهای هوایی بین 55 تا 200 کیلو آمپر است. کلیدهای هوا از 630 تا 6300 آمپر ساخته می شوند، آنها ثابت و کشویی هستند. کلید های هوایی از رله های الکترونیکی و ریزپردازنده ها استفاده می کنند، بنابراین دقت و انعطاف پذیری بیشتری برای حفاظت دارند. یکی از مزایای بسیار خوب کلیدهای هوا تشخیص اولویت انتخابی تعریف شده بین کلیدهای ورودی و خروجی است که اهمیت بیشتری نسبت به کلیدهای اتوماتیک دارند. ِیکی از بزرگترین فواید کلید های هوایی خاصیت تقدم قطع می باشد. در این رابطه باید بگوییم که کلید هوایی مدار فقط اجازه عملکرد کلید را برای همان قسمت و قطع شدن همان قسمت مدار و باقی ماندن ولتاژ در بقیه مدار را می دهد. اگر قطع یک قسمت مدار مشکل را حل نکند، کل سیستم را قطع می کند.
معایب کلید هوایی چیست؟
از آنجا که در این کلیدها، جرقه در هوای آزاد خاموش میشود، کنتاکتهای کلید باید مسافت طولانی را طی کنند تا جرقه خاموش شود، این یکی از معایب کلیدهای هوایی است. علاوه بر این، قطع جرقه گازهای اضافی تولید می کند که باید به نحوی تخلیه شوند. این کلید ها از نظر اندازه بزرگتر از کلیدهای مدار SF6 هستند. بر خلاف سایر کلیدهای فشارقوی، در این کلیدها دسترسی به کنتاکتهای کلید به راحتی و با برداشتن جرقه گیرها امکانپذیر است.
نحوه انتخاب کلید هوایی مناسب
هنگام خرید و انتخاب کلید هوایی، پارامترهای مختلفی مهم هستند که عبارتند از:
- جریان نامی کلید هوایی
- قدرت قطع کلید هوایی
- تعداد پل کلید هوایی (سه پل و یا چهار پل)
- نوع واحد میکرو لوجیک نصب شده روی کلید
- نوع شارژ فنر کلید (دستی یا اتوماتیک)
بهترین برندها برای خرید کلید هوایی
قطعا پس از دانستن این که کلید هوایی چیست، به دنبال خرید آن خواهید رفت. اما زمانی را تصور کنید که بدون اطلاع از این دانستنی های بالا به فروشگاه می روید. در این صورت قطعا هنگام انتخاب و خرید مدل های مختلف از برندهای مختلف دچار سردرگمی خواهید شد. اینجاست که به گفته های فروشنده اعتماد می کنید و یکی از نمونه های موجود در فروشگاه را می خرید. اما آیا کلید هوایی که خریداری کردهاید، بهترین انتخاب برای شما است؟
به یاد داشته باشید که هدف فروشنده فروش محصولات فروشگاه خود است. در حالی که رضایت مشتری برای فروشندگان مهم است، ممکن است بهترین کالا برای شما در آن فروشگاه موجود نباشد. به همین دلیل خوب است قبل از رفتن به فروشگاه های مختلف، بهترین برندهای این صنعت را بشناسید. در ادامه به معرفی این برندها می پردازیم.