عملگرهای موتوری یا موتور کلید اتوماتیک، اجزایی ضروری در سیستمهای برقی و مکانیکی هستند که نقش کنترل موتورهای الکتریکی را بر عهده دارند. این عملگرها که معمولاً بر روی مخزنها یا سیستمهای کنترل موتور نصب میشوند، فعالسازی، غیرفعالسازی و تنظیم عملکرد موتورهای الکتریکی را ممکن میسازند. با استفاده از این عملگرها میتوان چرخههای کاری را مدیریت کرد و تنظیمات مختلفی را اعمال نمود تا عملکرد موتور بهینه شود. موتور کلید اتوماتیک یکی از اجزای جانبی و حیاتی کلیدهای اتوماتیک به شمار میرود. کلیدهای اتوماتیک کمپکت زمانی که با بخش مکانیسم موتوری تجهیز میشوند، از استحکام و مقاومت مکانیکی بسیار بالایی برخوردارند و در عین حال، عملکردی آسان و ساده دارند که میتوان به دقت انجام وظایف آنها اطمینان کرد. در این نوشتار، هدف ما بررسی عملگرهای موتوری و امکان نصب آنها بر روی کلیدهای کامپکت است. همچنین به توضیح موتور کلید اتوماتیک خواهیم پرداخت.
موتور کلید اتوماتیک چیست؟
کلیدهای کامپکت (کلیدهای اتوماتیک) معمولاً به صورت دستی روشن و خاموش میشوند. اما در محیطها و صنایع پرخطر مانند صنایع نظامی، کشتیرانی و بیمارستانها که نیاز به اتصال مداوم برق وجود دارد، در صورت قطع برق به هر دلیلی، امکان دسترسی سریع به محل و تغییر وضعیت کلید به صورت دستی وجود ندارد. بنابراین، این تغییر باید به صورت خودکار انجام شود. برای اینکه MCCB ها به صورت خودکار بتوانند قطع، وصل و یا ریست شوند، نیاز به استفاده از عملگرهای موتوری یا MOP (عملگر موتوری) وجود دارد. عملگر موتوری یا موتور کلید اتوماتیک، دستگاهی است که بر روی MCCB ها نصب میشود و با تأمین برق به پایههای آن، اهرم MCCB به طور خودکار به سه حالت ON، OFF و تریپ تغییر وضعیت میدهد.
نحوه کارکرد و وظیفه موتور کلید اتوماتیک
عملکرد موتور کلید اتوماتیک به منظور قطع و وصل بار، شامل تغییر و جایگزینی بین منبع تغذیه اصلی و منبع پشتیبان یا انتقال به یک منبع جایگزین دیگر است. این موضوع تأثیر قابل توجهی بر بهینهسازی مصرف انرژی این دستگاه دارد. عملکرد موتور کلید اتوماتیک در زمان کوپلینگ همزمان و راهاندازی محلی موتور، بهطور مشخص به عملکرد مرکزی و کنترل خودکار وابسته است و مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله کاربردهای اساسی موتور کلید اتوماتیک، قطع و وصل یا تنظیم مجدد کلیدهای اتوماتیک کمپکت از طریق ارتباط با مکانیسم موتور به شمار میرود. “ارتباط و هماهنگی میان مکانیسم موتور از طریق اتصال به شبکه صورت میگیرد و برای تحقق این وظیفه، انجام مراحل زیر ضروری است:”
– ماژول کنترل موقعیت قطع BSCM و سیم NSX باید نصب و راهاندازی گردد.
– همچنین، ارتباطها و ترمینالهای مربوط به مکانیسم موتوری باید مورد استفاده قرار گیرند.
ماژول BSCM از طریق سیم NSX به شبکه متصل میشود تا دستورات قطع و وصل، درخواست ریست یا تنظیم مجدد را دریافت کند و همچنین کلید اتوماتیک را به وضعیتهای OFF(O) و ON(I) منتقل کند. در واقع، کنترل فرمان بهوسیله ماژول BSCM انجام میگیرد.
دکمه سبز رنگ موجود بر روی موتور کلید اتوماتیک در دو وضعیت اصلی عمل میکند. وضعیت اول I یا ON نامیده میشود که نشاندهنده اتصال کلید اتوماتیک بهصورت دستی یا خودکار است. وضعیت دوم O یا OFF است که به معنای خاموش بودن و قطع کلید اتوماتیک میباشد.
بخشهای مختلف موتور کلید اتوماتیک
تجهیزات حفاظتی از بخشهای مختلفی تشکیل شدهاند و موتور کلید اتوماتیک نیز از این قاعده مستثنی نیست. مهمترین بخشهای تشکیلدهنده این موتور عبارتند از:
– برچسب اطلاعات موتور
– بخش مدیریت نیروی ذخیرهشده در وضعیت دستی
– علامت موقعیت کنترل
– علامت وضعیت وصل و یا قطع موتور
– بخش قرار دادن موتور در وضعیت OFF(O)
– حالت انتخاب وضعیت دستی یا اتوماتیک
– کلید قفلکردن موتور در وضعیت OFF
– سرب مهروموم موتور
– کنترل وضعیت قطع و وصل موتور
– واحد تریپ
مزایای موتور کلید اتوماتیک
ترکیب عملگر موتوری با MCCB ها، مزایا و ویژگیهای منحصر به فردی را به همراه دارد که در ادامه به آنها پرداختهایم.
1. عملگر موتوری امکان قطع، وصل و یا ریست MCCB را از راه دور فراهم می کند.
2. برای جلوگیری از شرایط اضافه بار، عملکرد موتور با بهرهگیری از سوئیچها و رلههای داخلی کنترل میشود.
3. عملگر موتوری قابلیت استفاده ی دستی را نیز فراهم می کند.
4. دکمه PUSH-TO-TRIP که بر روی عملگر موتوری قرار دارد، به کاربر اجازه میدهد تا تریپ را به صورت دستی انجام دهد.
جمع بندی
موتور کلید اتوماتیک به عنوان یک عامل کلیدی در ایمنی تجهیزات صنعتی، سیمها و کابلها و همچنین سیستمهای روشنایی و ماشینآلات به ویژه در صنایع حساس عمل میکند. موتور کلید اتوماتیک در این نوع تجهیزات اهمیت زیادی دارد. این کلیدها در انواع گوناگونی وجود دارند که هر کدام کاربردهای ویژهای دارند. در این مقاله به معرفی تمامی این انواع پرداخته شد و همچنین عملکرد، کاربرد، مزایا و اجزای مختلف این کلیدها مورد بررسی قرار گرفت.
گروه آذر نیرو نزدیک به سه دهه است که توسط کارکنان مجرب به منظور ارتقای کیفیت عرضه کالاهای برق صنعتی و خدمات فنی تاسیس شد و امروزه یکی از بزرگترین شرکت های عرضه کننده کالاهای برق صنعتی در کشور به شمار می رود. ارائه مشاوره فنی در انتخاب بهترین محصول، اعزام کارشناس برای تشخیص و ارزیابی نیازهای مشتریان، تامین تجهیزات برندهای معتبر داخلی و خارجی، حمل تجهیزات، نصب و استفاده از آن در محل کار، ارائه خدمات پس از فروش مسئولانه و پایدارو… از خدمات این مجموعه می باشد. آذر نیرو فروشگاه اینترنتی جامع تجهیزات برق صنعتی با ارائه طیف گستردهای از معتبرترین برندها در گروههای مختلف و با همکاری نزدیک با وارد کنندگان و توزیع کنندگان اصلی این کالاها در ایران، تلاش میکند تا نیازهای متفاوت مشتریان با کاربریهای متفاوت آنان را برآورده سازد.