جریان الکتریکی در مدار توسط دستگاهی به نام آمپرمتر (Ammeter) اندازه گیری می شود. همانطور که می دانید آمپر واحد جریان الکتریکی است. دستگاه هایی که جریان های کوچک را اندازه گیری می کنند، میلی آمپرمتر و میکرو آمپرمتر نامیده می شوند. عملکرد آمپرمترهای اولیه تحت تأثیر میدان مغناطیسی زمین بود. در پایان قرن نوزدهم، آمپرمترها ساخته شدند تا بتوانند جریان را در سیستم های الکتریکی تحت هر شرایطی به طور دقیق اندازه گیری کنند. این ابزار از دو کلمه لاتین Ampere و Meter گرفته شده و به صورت Ammeter نوشته می شود.
به طور کلی آمپرمترها را می توان به دو گروه دیجیتال و آنالوگ تقسیم بندی کرد. فرق بین آمپرمتر دیجیتال و آنالوگ در نحوه نمایش مقدار جریان اندازه گیری شده توسط دستگاه، است که در ادامه بیشتر با آنها آشنا میشویم. با فروشگاه برق صنعتی آذر نیرو همراه باشید.
آمپرمتر دیجیتال چگونه کار می کند؟
برخلاف ولت متر دیجیتال، آمپرمترهای دیجیتال دارای رنج اتوماتیک نیستند. آمپرمترهای دیجیتال در اصل همان ولت مترهای دیجیتال هستند، با این تفاوت که در ابتدا با عبور جریان استاندارد از مقاومت اهمی کار می کنند. سپس افت ولتاژ در دو سر توسط یک دستگاه اندازه گیری اندازه گیری می شود. در صورتی که آمپرمترهای دیجیتال دارای رنج اتوماتیک نیستند، باید توجه داشت که برای انتخاب محدوده مناسب برای هر اندازه گیری باید از کلید انتخاب این آمپرمترها استفاده شود. همچنین در آمپرمتر دیجیتالی نیز برای اندازه گیری جریان متناوب بعد از کلید سلکتور آن توسط یکسو کننده های الکترونیکی ولتاژ را افت داده و سپس بعد از یکسوسازی در دو سر مقاومت ها به ولت متر اعمال می شود.
آمپرمترهای آنالوگ چگونه کار میکنند؟
این نوع آمپرمتر مقدار جریان اندازه گیری شده توسط عقربه ای را که روی صفحه مشخص شده حرکت می کند را نمایش می دهد. ميزان انحراف عقربه آمپرمتر با تعداد الكترون هايي كه از اين ابزار عبور میکنند، رابطه مستقيم دارد. این بدان معنی است که نشان می دهد چه مقدار بار الکتریکی در هر ثانیه از آن عبور می کند.
انواع آمپر متر کدامند؟
آمپرمتر با دو پارامتر تقسیم بندی می شود. این دستگاه ها را می توان بر اساس طراحی و ساخت و یا نوع جریان عبوری از آمپرمتر تقسیم بندی کرد. ابتدا به بررسی دسته بندی آمپرمترها بر اساس ساختار آنها می پردازیم. بر اساس این طبقه بندی آمپرمترها را می توان به 5 دسته تقسیم بندی نمود.
1️⃣آمپرمتر با سیمپیچ متحرک
2️⃣آمپرمتر با مغناطیس متحرک
3️⃣آمپرمتر با آهن متحرک
4️⃣آمپرمتر الکترودینامیک
5️⃣آمپرمتر سیم داغ
آمپرمترها از نظر جریان عبوری به دو دسته تقسیم می شوند:
1️⃣آمپرمتر «جریان متناوب» (AC)
2️⃣آمپرمتر «جریان مستقیم» (DC)
مراحل قرارگیری آمپرمتر در مدار
برای قرار دادن آمپرمتر در مدار به صورت سری، باید موارد زیر را انجام دهید:
1.اقدام به قطع نیروی خارجی که به مدار وارد می شود.
2.قسمتی از مدار را که آمپرمتر در آن قرار دارد باز کرده یا برش دهید.
3.در این مرحله باید انتهای مثبت آمپرمتر را به سیمی که به قطب مثبت باتری می رود وصل کنید.
4.در نهایت باید انتهای منفی آمپرمتر را به سیمی که به قطب منفی باتری می رود وصل کنید.
ویژگی های آمپرمتر چیست؟
1.می تواند مقدار جریان الکتریکی را اندازه گیری کند.
2.مستقل از میدان مغناطیسی است.
3.آمپرمترها نسبت به گالوانومترها حساسیت کمتری دارند.
4.مقاومت آمپرمتر ایده آل صفر است.
5.می تواند جریان مستقیم و جریان متناوب را اندازه گیری نماید.
6.به صورت سری در مدار قرار می گیرد.
7.قیمت آمپرمتر کمتر از مولتی متر است.
8.می توان از آن به صورت دستی یا الکترونیکی استفاده کرد.
9.آمپرمتر تست دیود و ترانزیستور ندارد.
منظور از کلمپ آمپرمتر چیست؟
در جواب به پرسش کلمپ آمپرمتر چیست باید گفت که کلمپ متر (clamp meter) یا آمپرمتر چنگکی ابزار اندازه گیری جریان الکتریکی است. برای استفاده از کلمپ متر چنگکی باید بخش چنگکی آن را در اطراف سیم حامل جریان قرار داد و مقدار جریان را اندازه گیری نمود. کلمپ متر در آزمایشگاه های الکترونیک، کارگاه های برق و … استفاده می شود. این ابزار در 2 نوع کلمپ آمپرمتر AC و کلمپ آمپرمتر AC/DC در بازار موجود است. آمپرمتر کلمپی از صفحه نمایشگر، حلقه انبر مانند و سلکتور تشکیل شده است.
خطاي دستگاه اندازه گيري
توجه به این نکته ضروری است که در یک مدار معین، آمپرمترهای مختلف مقدار جریان متفاوتی را نشان می دهند. این به این دلیل است که انرژی جریان در مدار برای به حرکت درآوردن مقداری آمپرمتر استفاده می شود و همه آمپرمترها یکسان نیستند. همچنین به دلیل تفاوت در ساخت آمپرمتر و تلف شدن انرژی، شدت جرياني را كه در روي آمپرمتر میبینید، تقريبي است. ابزار اندازه گيري زمانی معتبر و درست است كه حدود خطاي آن 0± در صد اندازه گیری واقعي باشد. یعنی اگر جریان برق 100 آمپر باشد، در آمپرمتر حدود 9-10 آمپر خواهید خواند.