کلیدهای بیمتال و حرارتی، با وجود تفاوت در ساختار، در عملکرد خود نیز اندکی متمایز هستند. کلید حرارتی، علاوه بر محافظت از موتور در برابر جریان اضافی، میتواند به عنوان یک کلید کاربردی مورد استفاده قرار گیرد. این ویژگی منحصر به فرد، آن را به گزینهای ایدهآل برای کاربردهای متنوع تبدیل میکند. کلید بیمتال، ابزاری جانبی و ضروری برای حفاظت از موتور الکتریکی است. این کلید، علاوه بر محافظت از موتور در برابر اضافه بار، از آن در مقابل اتصال کوتاه نیز محافظت میکند. در صورت راهاندازی مستقیم موتور، میتوان از حذف اجزای اضافی مدار مانند کنتاکتور و فیوز بهره برد و در نتیجه، هزینهها را کاهش داد.
تفاوت های کلید حرارتی و بیمتال
با در نظر گرفتن توضیحات ارائهشده در مورد عملکرد محافظهای حرارتی در سیستمهای برقی، اکنون میتوانیم به مقایسه دقیق بین کلید حرارتی و بیمتال بپردازیم. این دو دستگاه، هرچند هر دو در کنترل دما و جریان الکتریکی نقش دارند، اما تفاوتهای قابلتوجهی در طراحی و عملکرد خود دارند. این تفاوتها را میتوان از جنبههای مختلف مورد بررسی قرار داد.
1. شیوه عملکرد
کلیدهای حرارتی، ابزارهایی حساس به دما هستند که عملکرد آنها بر اساس واکنش ماده تشکیلدهنده در برابر گرما است. این مواد، در مواجهه با دمای بالا، منبسط میشوند و این انبساط، مکانیسمی را فعال میکند که منجر به قطع یا وصل شدن کلید حرارتی میگردد. این ویژگی، باعث میشود که این کلیدها به عنوان محافظی در برابر گرمای بیش از حد عمل کنند. هنگامی که دمای ماده بیمتال، که از دو فلز مختلف تشکیل شده، به میزان زیادی افزایش مییابد، به دلیل ضریب انبساط طولی متفاوت، منبسط شده و خم میشود. این تغییر شکل میتواند باعث فعال یا غیرفعال شدن سوئیچ شود، زیرا ماده در اثر گرما واکنش نشان میدهد.
2. کاربرد کلید حرارتی و بیمتال
در مقایسه بین کلید حرارتی و بیمتال، کاربرد هر کدام از این دو عنصر حائز اهمیت است. کلید حرارتی به عنوان یک محافظ در مدار الکتریکی عمل میکند و از موتور و دستگاههای برقی در برابر گرمای بیش از حد محافظت مینماید. این کلید با جلوگیری از افزایش دما، از آسیبهای احتمالی به موتور جلوگیری میکند. سیستمهای بیمِتال، محافظت از موتورهای الکتریکی را در برابر اضافه بار تضمین میکنند. این تجهیزات معمولاً به کنتاکتور متصل هستند تا در مواقعی که بار بیش از حد معمول افزایش مییابد، از موتورها محافظت کنند.
3. میزان حساسیت کاری
حساسیت کلیدهای حرارتی به دما بستگی دارد و این ویژگی در مدلهای مختلف، متفاوت است. این حساسیت در مورد کلیدهای بیمتال نیز صدق میکند، اما در این نوع کلید، جنس فلزات بهکاررفته در لایههای دوگانه، که دارای ضریب انبساط طولی متفاوتی هستند، عامل تعیینکننده حساسیت به دما است.
4. نحوه قطع و وصل کردن موتور
کلیدهای حرارتی مجهز به کلید ON/OFF هستند که به شما امکان کنترل موتور دستگاه را در کنار حفاظت حرارتی میدهد. در مقابل، کلیدهای بیمتال فاقد این کلید هستند و نمیتوان از آنها برای خاموش و روشن کردن موتور استفاده کرد. این تفاوت اساسی بین دو نوع کلید، جنبهای مهم و قابل توجه است.
5. دقت کار کلید حرارتی و بیمتال
هم کلید حرارتی و هم بیمتال، هر دو دقت عملکرد خوب و یکسانی دارند و نمی توان فرق خاصی قائل شد.
6. بررسی میزان ماندگاری و نیاز به تعمیر یا تعویض
کلید حرارتی و بیمتال، تجهیزاتی هستند که در مدار قدرت به کار میروند و عملکردشان مبتنی بر تغییرات مکانیکی است. به دلیل ماهیت کارکردشان، طول عمر محدودی دارند، زیرا فلز یا ماده اصلی تشکیلدهنده در معرض انحراف و تغییر قرار میگیرد. در نتیجه، تفاوت قابل توجهی در طول عمر کلید حرارتی و بیمتال وجود ندارد، و هر دو به طور مشابهی تحت تأثیر فرسودگی قرار میگیرند.
7. مقایسه سرعت عملکرد
کلیدهای حرارتی و بیمتال، دو مکانیسم متفاوت برای محافظت در برابر اتصالات کوتاه هستند. همانطور که قبلاً اشاره شد، در هنگام وقوع اتصال کوتاه، نیاز به واکنش فوری و سریع است. با این حال، کلیدهای حرارتی به دلیل ماهیت عملکرد خود، ممکن است در ارائه چنین محافظت فوری ای کندتر عمل کنند. در مقابل، بیمتال ها با سرعت بیشتری عمل میکنند و میتوانند به سرعت در برابر اتصالات کوتاه واکنش نشان دهند.
8. تحت تأثیر بودن از دمای محیط
کلیدهای حرارتی و بیمتال، به دلیل حساسیت به دما، در مناطقی با نوسانات شدید دما، مانند مناطق کویری، عملکرد مناسبی ندارند. این تغییرات دمای شبانهروزی، باعث میشود که این کلیدها نتوانند به طور موثر و قابل اعتمادی عمل کنند.
9. امکان تنظیم کردن زمان قطع
تنظیم زمان قطع در کلیدهای حرارتی و بیمتال، عملکردی نیست که بتوان به آن اشاره کرد. این ویژگی در رله کنترل بار وجود دارد و نه در کلیدهای حرارتی یا بیمتال. بنابراین، تفاوت اصلی در این دو نوع کلید، در این مورد خاص، وجود ندارد.
10. تشخیص دادن خطای کمبود بار
کلیدهای حرارتی و بیمتال فاقد قابلیت شناسایی خطای کمبود بار هستند. لذا، در نظر داشته باشید که این کلیدها برای این منظور مناسب نیستند.
بیشتر بخوانید: چگونه عمر و راندمان بیمتال را افزایش دهیم؟
11. محل نصب
کلیدهای حرارتی، مشابه بریکرها عمل میکنند، به همین دلیل در مدار قدرت و قبل از کنتاکتور قرار میگیرند. در مقابل، کلیدهای بیمتال در مدار فرمان و پس از کنتاکتور نصب میشوند، زیرا عملکرد متفاوتی دارند.
کلام آخر
تجهیزات حفاظتی مانند کلید حرارتی و بی متال، نقش حیاتی در محافظت از موتورهای الکتریکی ایفا میکنند. این ابزارها با نظارت بر جریان الکتریکی، در صورت بروز اضافه بار، بهطور خودکار مدار را قطع میکنند تا از آسیب دیدن موتور جلوگیری شود. این قطعکنندههای مدار، تضمین میکنند که موتورهای الکتریکی در برابر خطرات احتمالی ناشی از جریان بیش از حد محافظت شوند. هنگام انتخاب کلید حرارتی یا بیمتال، عوامل مهمی وجود دارند که باید در نظر گرفته شوند. این عوامل شامل نوع حفاظت مورد نیاز، ظرفیت جریان الکتریکی (جریان نامی)، دقت در تنظیم جریان و همچنین قیمت محصول میباشد. توجه به این جزئیات، تضمین میکند که کلید انتخاب شده، مناسب نیازهای خاص شما خواهد بود.